Bert van Wijk

Middelburg- Iedere eerste zondag van de maand zetten de deelnemers van de Kunst en Cultuurroute Middelburg hun deuren open zodat u een kijkje achter de schermen kunt nemen. Maar wie zijn die deelnemers? En wie zijn de organisatoren van de thema’s die zes keer per jaar plaatsvinden? Hanny Mallekote stelt ze aan u voor in een reeks gesprekken speciaal voor De Bode.

Door Hanny Mallekote

  • Bert van Wijk, sieradenontwerper en goudsmid. Den Briel, 1958
  • Volgde een opleiding aan de vakschool voor edelsmeden te Schoonhoven.
  • Werkt met edelmetalen en edelstenen.
  • ontwerpt bijzonder sieraden en sieraden met een Zeeuws karakter.
  • Winkelatelier: Koorkerkstraat 10 tel: 615392

Tussen ons in staat een pannetje. Bruin emaille, twee oren en een deksel, zorgvuldig dicht gestrikt met een touwtje. Juist het touwtje doet vermoeden dat er geen voedsel in zit . . .?
Ja, dat klopt, maar ik heb vanmiddag wel mossels gegeten. Je weet wel; smullen en dan de schelpen in elkaar schuiven en voor je het weet heb je een ketting. Dat gebeurt gewoon en tot grote verbazing van de bediening. Het leuke is dat men mee doet en dan ontstaan er hele bouwwerken. Die ideeën neem ik mee naar huis en werk ze daar verder uit.
Kijk, in het pannetje zitten zilveren visjes en krabbetjes gecombineerd met Zeeuws zilver, granaten en schelpen.

Je werkbank staat voor het raam. Jij ziet de mensen en de mensen zien jou. Dat geeft een sfeer van openheid en vertrouwen.
Het vak van goudsmid is een serieus vak. Men hecht grote waarde aan een sieraad. De emotionele waarde is vaak groter dan de financiële. De emotie komt voort uit het moment waarop het sieraad is aangeschaft of verkregen, zoals een trouwring of geërfd van een geliefd persoon. Oude versleten sieraden moeten dikwijls gerepareerd worden vanwege de emotionele waarde. Met die emoties moet je in een bepaalde rust en tact omgaan. De klant moet kunnen zien wat je doet want zij leggen iets van onvervangbare en persoonlijke waarde in mijn handen. Ze moeten zich op hun gemak voelen en eventueel het verhaal erachter willen vertellen. Het is belangrijk om daar goed naar te luisteren.

s die zelfde sfeer belangrijk als je een opdracht krijgt?
Natuurlijk. Bij een creatief ontwerpproces heb ik ook een verhaal en het vertrouwen van de klant nodig. Ik moet iets over de persoon weten en weten wat de reden is waarom men iets wil laten maken.

Zoals bij deze hanger met twee wandelschoenen?
Ja, die heb ik gemaakt voor een stel dat elkaar heeft leren kennen op één van hun wandeltochten. Zij kreeg de hanger van hem na het uitlopen van een speciale tocht.
In opdracht heb ik eens een broche gemaakt voor een vrijwilligster die stopte met haar werk in het nierdialysecentrum. Ik heb zilveren druppels in een cirkel geplaatst om daarmee aan te geven hoe een dialyse werkt. Zij was er heel blij mee. Voor een huisarts wiens zus die zwanger was van een tweeling maakte ik een sieraad met twee baby’s. Het sieraad was nog niet af toen hij mij belde met de mededeling dat er geen haast meer bij was. De baby’s waren al geboren. Toen ik opmerkte dat een tweeling meestal vroeger geboren wordt, dat hij dat als arts had kunnen weten en daar rekening mee had moeten houden om het sieraad op tijd te kunnen geven moest hij lachen. Het leuke is dat zijn zus later bij mij langs kwam om de kinderen te laten zien. Dat zijn fijne opdachten.
 
Veel mensen kennen je werk, de Zeeuwse boerinnen met kappen waarbij je de traditionele sieraden vervangt door achterlichten, fietsbellen en sieraden met een knipoog.
Heb je een eigen stijl ontwikkeld?

Ik heb geen vaste stijl. Je hebt je emoties, je buien en je stijl verandert naar mate je ouder wordt. Vroeger dacht ik strakker, meer vanuit mezelf. Tegenwoordig kijk ik meer om me heen en sta open voor indrukken van buitenaf. Je groeit en in de loop der tijd ontdek je een hoeveelheid aan vormen waarmee je kunt spelen Je ziet de mogelijkheden sneller en leert achterste voren te denken. Emoties bepalen wat je maakt.
Als ik nijdige ben maak ik knettersieraden waar ik flink op moet hameren en waar ik mijn energie in kwijt kan. Als ik alles wel best vind maak ik golvende lijnen. Zo gaat dat, punt uit, klaar.

Je geeft workshops?
Het overdragen van kennis, kennis delen en mensen anders leren denken is geweldig leuk. Er zijn leerlingen die er al jaren zitten en zo goed zijn dat ze best een vakdiploma kunnen halen. Meestal geef ik een opdracht en daarmee een handvat maar ook een stuk vrijheid. Ze moeten zelf ontdekken welke vormen en materialen ze kunnen gebruiken en ik leer ze te spelen met de mogelijkheden. Een dergelijk opdracht lijk simpel; maak een toverstaf of een ambtsketen van spullen die je in en om je huis kunt vinden.

Jij hebt eens een ambtsketen ontworpen van flesopeners en kurkentrekkers. Het verhaal gaat dat je die gemaakt hebt voor de nachtburgemeester van Middelburg en had voor die functie een geknipte persoon in gedachte?
Ja, dat klopt. De ambtsketen was leuk. Maar in een radio interview was ik te ver gegaan en heb daar de naam van de persoon genoemd. Enige tijd later zag ik de persoon in kwestie op een terras zitten. Ik ben er heen gegaan en heb gezegd:”Sorry, ik heb uw naam te grabbel gegooid”. Waarop hij vroeg: Hoe zo dat dan wel? Ga zitten kerel, wat wil je drinken?
Kijk, je kunt altijd een fout maken, dat mag, maar je moet het altijd proberen recht te zetten. Zo is dat.


volgende update: 21-01-2010 © Stichting Kunst & Cultuurroute Middelburg volgende route 7 maart 2010 - kind en kunst